Stel dat u een binnenvaartschip bestuurt met 2.000 ton staal aan boord, koers Rotterdam, vertrek Amsterdam. Welke route kiest u? Vrijwel zeker het Amsterdam-Rijnkanaal. Dat geldt voor tienduizenden schippers per jaar. Nederland heeft een uitzonderlijk dicht netwerk van bevaarbare kanalen, elk met een eigen rol in logistiek, waterhuishouding of industrie. Hieronder de zeven belangrijkste.
1. Is het Amsterdam-Rijnkanaal echt het drukst bevaren kanaal ter wereld?
Ja. Het Amsterdam-Rijnkanaal verbindt Amsterdam via Weesp, Nieuwegein en Tiel met de Waal bij Tiel, over een lengte van 72 kilometer. Breedte: 100 tot 120 meter, diepte: 6 tot 9 meter. Het kanaal werd opengesteld in 1952 en vormt de ruggengraat van het goederenvervoer naar het Ruhrgebied, maar ook tot aan Zwitserland en de Balkan. Geen ander kanaal ter wereld verwerkt meer scheepvaartverkeer per jaar.
2. Wat maakt het Noordzeekanaal onmisbaar voor Amsterdam?
Het Noordzeekanaal werd in 1876 geopend en verbindt de haven van Amsterdam via IJmuiden met de Noordzee. De lengte bedraagt 21 kilometer. Jaarlijks passeren gemiddeld 9.000 schepen de sluizen bij IJmuiden, een van de grootste zeesluiscomplexen van Europa. Zonder dit kanaal zou Amsterdam nooit zijn uitgegroeid tot de mainport die het eeuwenlang was. Het kanaal vervult ook een cruciale rol in de zoetwaterhuishouding van West-Nederland.
3. Welke functie vervult het Julianakanaal in Limburg?
Het Julianakanaal loopt parallel aan de Maas door de provincie Limburg, van Maasbracht tot Maastricht, over een lengte van 36 kilometer. Aanleg begon in 1925, opening volgde in 1935. Het kanaal vangt een deel van het Maaswater op en laat vrachtschepen veilig de Limburgse steenkoolregio doorkruisen, ook als de Maas te ondiep of te grillig is. Wie vanuit Rotterdam richting België of Noord-Frankrijk vaart, doorkruist doorgaans dit kanaal.
4. Waarom is het Kanaal door Zuid-Beveland historisch zo bijzonder?
Het Kanaal door Zuid-Beveland, geopend op 15 oktober 1866, verbindt de Westerschelde bij Hansweert met de Oosterschelde bij Wemeldinge. Lengte: 11 kilometer. In de negentiende eeuw behoorde het tot de drukst bevaren kanalen van Europa. De huidige sluizen in Hansweert zijn 280 meter lang en 24 meter breed. Voor zeeschepen op weg naar de Antwerpse haven is het kanaal nog altijd een belangrijke sluiproute.
5. Welke industrie is afhankelijk van het Twentekanaal?
Het Twentekanaal verbindt Enschede via Hengelo en Almelo met de IJssel bij Zutphen, over ruim 53 kilometer. Het kanaal werd aangelegd tussen 1930 en 1936, primair om de Twentse textiel- en metaalindustrie aan te sluiten op het Europese vaarwegennet. Vandaag de dag transporteren bulkschepen er bouwmaterialen, chemicaliën en agrarische producten. De maximale diepgang voor geladen schepen bedraagt 2,5 meter in het oostelijke gedeelte.
6. Hoe verbindt het Wilhelminakanaal Noord-Brabant met de rest?
Het Wilhelminakanaal loopt door de Brabantse zandgronden van Tilburg via Dongen naar de Mark bij Terheijden, in totaal 67 kilometer. Opening: 1923. Het kanaal ontsluit de Noord-Brabantse industrie, van suikerfabrieken in Breda tot de vroegere wollenstoffenfabrieken in Tilburg. Tegenwoordig vervoeren binnenvaartschepen er met name agrarische producten, meststoffen en bouwmaterialen.
7. Wat is de rol van het Kanaal van Gent naar Terneuzen?
Technisch begint dit kanaal in België, maar het Nederlandse deel van Terneuzen tot aan de grens is onlosmakelijk verbonden met de Zeeuwse havens. De totale lengte van het kanaal is 32 kilometer. Via de sluizen bij Terneuzen bereiken zeeschepen de haven van Gent, een van de grootste zeehavens van Europa. De nieuwe sluizen die in 2023 in gebruik werden genomen hebben een lengte van 500 meter en een breedte van 68 meter, waardoor ook de grootste bulkcarriers kunnen passeren.
