Al in 1850 was de binnenvaart de ruggengraat van het Nederlandse goederentransport. Trekschuiten en beurtschepen verbonden steden en havens lang voordat de eerste spoorlijn rijksbreed liep. Nu, ruim anderhalve eeuw later, vervoert de binnenvaart jaarlijks 332 miljoen ton goederen en is ze nog steeds onmisbaar in de logistieke keten. Toch leven er hardnekkige misverstanden over deze sector.
Mythe 1: Binnenvaart is een marginale speler in de logistiek
Dit klopt niet. De binnenvaart neemt ruim 13% van de binnenlandse goederenstroom voor haar rekening en bij het internationale vervoer van en naar Nederland loopt dit aandeel op tot 16%. Nederland is bovendien koploper in het Europese binnenvaartcontainervervoer: in 2022 vervoerden Nederlandse binnenschepen 45,6 miljoen ton goederen in containers. De sector heeft een toegevoegde waarde van ruim 1,67 miljard euro per jaar.
Mythe 2: Binnenvaart is slechts voor droge bulk geschikt
Droge bulk is inderdaad het grootste segment: 51% van het vervoerde gewicht bestaat hieruit. Maar dat laat de andere helft onbenoemd. Vloeibare bulk, containers, stukgoed en gevaarlijke stoffen worden dagelijks via de vaarwegen getransporteerd. Chemische fabrieken langs de Maas en de Rijn zijn volledig ingesteld op aanvoer per schip. Containerstromen tussen Rotterdam en het Ruhrgebied gaan voor een groot deel over water.
Mythe 3: Binnenvaart is milieuvervuilend
Per tonkilometer stoot een binnenschip drie tot zes keer minder CO2 uit dan een vrachtwagen. De externe kosten van wegvervoer bedragen 51,42 euro per 1.000 tonkilometer. Voor de binnenvaart is dat 22,08 euro. Het aandeel van de binnenvaart in de totale CO2-uitstoot van de transportsector bedraagt slechts 5%, terwijl de sector 35% van de vervoersprestatie in Nederland levert. Die verhouding spreekt voor zich.
Mythe 4: Binnenvaart is te traag voor moderne supply chains
Snelheid is voor bulklading zelden de doorslaggevende factor. Het gaat om betrouwbaarheid, capaciteit en kosten. Een groot duwkonvooi kan het equivalent vervoeren van 240 vrachtwagens. Wie vanuit Rotterdam containers naar Duitsland stuurt, maakt bewust gebruik van vaste vaartschema's die naadloos in de planningssystemen van verladers passen. Just-in-time logistiek en binnenvaart sluiten elkaar niet uit, ze vullen elkaar aan.
- 332 miljoen ton goederen per jaar vervoerd over Nederlandse vaarwegen
- 45,6 miljoen ton containervervoer in 2022: Europa's grootste binnenvaartnatie
- CO2-uitstoot 3 tot 6 keer lager per tonkilometer dan wegvervoer
- 1 duwkonvooi vervangt tot 240 vrachtwagens
- Externe kosten: 22,08 euro per 1.000 tonkilometer (wegvervoer: 51,42 euro)
Feit: Binnenvaart ontlast de overvolle snelwegen
Elke ton die over water gaat, rijdt niet over de A15 of de A2. De logistieke sector als geheel vertegenwoordigt bijna 3,4% van het Nederlandse bbp. Binnenvaart is daarin niet alleen een transportmiddel, maar ook een veiligheidsklep voor de doorstroming op de weg. Zonder de binnenvaart zouden de files op de snelwegen rondom Rotterdam en Amsterdam structureel zwaarder zijn.
