Hoeveel onderhoud heeft een boot eigenlijk nodig, en wanneer pak je wat aan? Dat zijn de vragen die elke bootbezitter vroeg of laat stelt. Het antwoord hangt af van het type boot, het materiaal van de romp en hoe intensief er gevaren wordt. Maar een basisregel geldt altijd: wie uitstelt, betaalt later meer.
Romp: de basis van alles
De romp krijgt het meeste te verduren. Osmose bij polyesterrompen, roest bij stalen schepen en krimp bij houten boten zijn de meest voorkomende kwalen. Jaarlijks schoonmaken, controleren op beschadigingen en antifouling aanbrengen is voor de meeste boten standaard werk. Bij polyester volstaat om de twee à drie jaar een laag harde antifouling, bij intensief varen liever jaarlijks. Stalen rompen vragen om een jaarlijkse inspectie op corrosie en een beschermende coating.
Motor: klein onderhoud voorkomt grote kosten
Een buitenboordmotor heeft minimaal één jaarlijkse beurt nodig, bij voorkeur aan het einde van het vaarseizoen. Daarbij vervangt men de motorolie, het oliefilter, de bougie en de waterpomp-impeller. Bij een binnenboordmotor komen daar de koelwaterkant, riemen en brandstoffilters bij. Bij een open koelwatersysteem mag na de laatste vaartdag geen water achterblijven. Bevroren koelwater breekt motorblokken.
Anodes: vaak vergeten, altijd belangrijk
Zinken of aluminium offeranodes beschermen metaalonderdelen tegen galvanische corrosie. Vervang ze wanneer ze voor meer dan 50 procent zijn weggecorrodeerd. Op een gemiddeld motorjacht met roestvrij stalen schroef en vlak gaat dat om de één à twee seizoenen.
Tuigage en zeilen bij een zeilboot
Staand want, lopend want en de mast vragen elk seizoen een visuele inspectie. Gebroken draden in stagen of want, scheuren in het zeiloppervlak of corrosie bij mastklem en wantspanners zijn signalen die direct aandacht vragen. Laat staand want na acht à tien jaar ongeacht de visuele staat vervangen door een rigger. Een gebroken stag op zee is vrijwel altijd te voorkomen.
Winterklaar maken: de vaste afsluiting van het seizoen
Aan het einde van het seizoen, doorgaans in oktober of november, worden de meeste boten op de wal gezet of ingekuild. Dan is het moment voor antifouling, motorconservering, drinkwatersysteem doorspoelen met drinkwaterantivries (nooit gewone antivries: die is giftig), het ontluchten van druk in LPG-installaties en het afdekken van de boot met een ademende hoes. Een boot die de winter met onderhoudskwalen ingaat, komt het voorjaar beschadigd uit.
- Motorolie en filters vervangen voor de winter.
- Drinkwatersysteem spoelen met drinkwaterantivries.
- Antifouling controleren en bijwerken.
- Anodes controleren en vervangen indien nodig.
- Tuigage inspecteren op gebroken draden en roestvorming.
- Boot afdekken met ademende hoes om condensvorming te beperken.
- Elektrische systemen en accu's controleren en laden.
