U maakt de laatste tros los, vaart de jachthaven in en beseft: dit was de laatste tocht van het seizoen. De herfst hangt in de lucht en de nachttemperaturen naderen het nulpunt. Nu begint het echte werk. Een boot die slecht is voorbereid op de winter, start in april met achterstand: aangevreten leidingen, een dode accu of erger, een gesprongen waterleiding. Wie in oktober twee uur investeert, bespaart in het voorjaar een dure reparatierekening.
Maak de motor schoon en voer hem droog
De motor is het kwetsbaarste onderdeel in de winter. Bij een buitenboordmotor spuit u hem na de laatste tocht altijd door met zoet water: start de motor in een bak leidingwater en laat hem enkele minuten stationair draaien om zout en vuil uit het koelsysteem te spoelen. Daarna sproeiet u alle metalen onderdelen in met een waterverdrijvende beschermspray zoals WD-40 of een fabrikant-specifieke storage spray. Verwijder de bougie(s), breng een paar druppels motorolie in de cilinder en draai de motor enkele omwentelingen met de hand om de zuiger en cilinderwand te beschermen.
Bij een inboardmotor of een sterndrive drukt u antivries door het koelcircuit. Gebruik speciale scheepsantivries (niet-toxisch, met roestremmers) en geen auto-antivries. De werkwijze: leidingwatertoevoer afsluiten, slang in een bak met antivriesmengsel plaatsen en de motor stationair laten draaien tot de antivries uit de uitlaat komt. Bij directe koeling (zeewater) trekt u alle aftapschroeven open en laat u het water volledig wegstromen.
Leidingen, toilet en watertank: vorstvrij maken
Staand water in leidingen bevriest bij min 4 graden Celsius en kan PVC-slangen en fittingen doen barsten. Pompt u de drinkwatertank leeg en reinigt u hem meteen, dat scheelt microbiologische aangroei in het voorjaar. De toilet-impellerpomp pompt u na met antivries: koppel de waterinlaat los, houd de slang in een fles antivries en pomp tot de vloeistof doorkomt. Sluit daarna de buitenboordklep. Radiatoren van cv-ketels aan boord hebben een eigen antivriesvulling nodig; controleer de concentratie met een refractometer.
Bescherm de romp en het dek
Een polyester romp kan de winter prima buiten staan, mits hij goed afgedekt is. Reinig de onderwaterschip grondig voor u het schip op de bok zet: aangroeicoating verwijdert u met een hoge-drukspuit of spatel. Daarna aanbrengen van nieuwe antifouling is eerder beter: door de coating in het najaar aan te brengen, heeft het product tijd om te harden. Dek en opbouw wast u met bootzeepmiddel en brengt daarna een laag wax aan op het gelcoat om UV- en vorstschade te beperken.
Een accu die de winter op een bijna lege boot doorbrengt, is volgend seizoen dood. Haal hem eruit, laad hem op tot 100 procent en bewaar hem op een vorstvrije plek.
Accu en elektrische systemen
Een loodzuuraccu die de winter ontladen staat, sulfateert onomkeerbaar. Haal de accu van boord, laad hem volledig op met een druppellader en bewaar hem op een droge, vorstvrije locatie. Controleer de poolklemmen op corrosie en reinig ze met een staalborstel. Desnoods smeert u de klemmen in met poolvet. AGM- en gel-accu's zijn minder gevoelig voor diepontlading maar profiteren evengoed van een druppellader die de lading op peil houdt gedurende de wintermaanden.
Afdekken: hoe en waarmee
Een maatwerk boottentzeil is de beste optie: het sluit nauw aan, voorkomt instroom van regenwater en laat toch voldoende ventilatie toe om condensvorming te beperken. Goedkopere universele zeilen werken, maar zorg altijd voor voldoende ventilatieopeningen. Lucht die niet circuleert, leidt tot schimmel op kussens, hout en kunststof. Laat ramen en luiken een kier open als de dekzeilconstructie het toelaat. Verwijder alle eetbare voorraden en spuitbussen die kunnen bevriezen of explosieven zijn bij lage temperaturen.