Veel mensen denken dat een scheepskok gewoon een kok is die toevallig op een schip werkt. Dat klopt niet. Werken als kok aan boord van een zeeschip stelt specifieke wettelijke eisen die verder gaan dan een regulier koksdiploma. Wie op een schip met meer dan negen bemanningsleden werkt als kok, is verplicht een officieel bekwaamheidsbewijs te bezitten, afgegeven door Kiwa Register.
Wat maakt het scheepskoksvak anders dan kok aan wal?
Een scheepskok bereidt dagelijks meerdere maaltijden voor de volledige bemanning, vaak op zee ver van de dichtstbijzijnde supermarkt. Voorraadbeheer over meerdere weken, werken in een bewegende kombuis en kennis van voedselvoorschriften uit de Maritime Labour Convention (MLC 2006) zijn vaste onderdelen van het werk. Daarbij komt veiligheidstraining: brand, medische hulp en reddingsprocedures horen ook tot het takenpakket.
Welke stappen leiden naar het bekwaamheidsbewijs scheepskok?
- Behaal een MBO-diploma Kok (niveau 2 of hoger) via een erkende opleiding, bijvoorbeeld bij het STC in Rotterdam of Scalda in Vlissingen.
- Volg de verplichte veiligheidsopleidingen: Basic Safety Training (BST) conform STCW-code sectie A-VI/1 en medische basistraining conform bijlage V van EU-richtlijn 92/29/EEG.
- Loop minimaal één maand praktijkervaring op in de kombuis van een zeegaand schip.
- Dien een aanvraag in bij Kiwa Register via het online aanvraagportaal, voeg je diploma en bewijzen van praktijkervaring toe, en betaal het aanvraagtarief van 182,71 euro.
- Ontvang het bekwaamheidsbewijs binnen 7 tot 9 werkdagen na goedkeuring. Het certificaat is geldig voor onbepaalde tijd.
Welke opleidingsinstellingen zijn relevant?
In Nederland bieden zes MBO-instellingen maritieme opleidingen aan. Het Scheepvaart en Transport College (STC) in Rotterdam is de grootste en meest bekende. Scalda in Vlissingen richt zich op de Zeeuwse binnenvaart en kustvaart. Voor de reguliere koks-MBO zijn ROC Midden Nederland en andere regionale mbo's geschikt, mits je daarna de maritieme aanvulling volgt.
Wat verdient een scheepskok?
Startende scheepskoks op koopvaardijschepen verdienen doorgaans tussen de 2.400 en 3.200 euro bruto per maand, afhankelijk van de rederij, het type schip en de vaarroutes. Bij grote rederijen zoals Spliethoff of Vroon liggen de salarissen hoger. Daar staat tegenover dat scheepskoks vaak langere periodes aan boord verblijven, afgewisseld met langere verlofperiodes aan wal.
Zijn er alternatieve routes voor ervaren koks?
Koks met minimaal 36 maanden aantoonbare werkervaring als scheepskok bij een Nederlandse maritieme werkgever voor 1 februari 2002 kunnen het bekwaamheidsbewijs ook langs een verkorte route aanvragen. Deze route geldt niet meer voor nieuwe instromers, maar is relevant voor wie al jaren in de sector werkt zonder het formele certificaat te hebben behaald.
