Meer dan 80.000 schepen varen op elk willekeurig moment op de wereldzeeën. 's Nachts zijn ze alleen zichtbaar dankzij hun navigatielichten. Drie kleuren, vaste hoeken, strikte regels. Wie die taal begrijpt, leest het donkere water als een druk verlicht kruispunt.
Welke lichten zijn er en wat doen ze?
Elk varend schip voert 's nachts verplicht navigatielichten. De regels staan in de COLREGS (de Internationale Bepalingen ter Voorkoming van Aanvaringen op Zee, 1972). Zonsondergang tot zonsopgang is daarin 'nacht'. De drie basistypen zijn het bakboordzijlicht (rood), het stuurboordlicht (groen) en het toplicht (wit). Elk licht bestrijkt een vastgestelde boog van de horizon.
- Rood zijlicht (bakboord, linkerzijde): zichtbaar over 112,5 graden, van recht vooruit tot 22,5 graden achter de bakboordzijde
- Groen zijlicht (stuurboord, rechterzijde): zichtbaar over dezelfde boog van 112,5 graden aan de rechterzijde
- Wit toplicht: zichtbaar over 225 graden, van 112,5 graden bakboord tot 112,5 graden stuurboord
- Wit heklicht: zichtbaar over 135 graden naar achteren
- Rondomschijnend wit licht: 360 graden, gebruikt door ten anker liggende schepen
Hoe lees je de positie van een ander schip af?
Zie je rood: dat schip loopt van rechts naar links, of komt je tegemoet aan bakboordzijde. Zie je groen: het schip loopt van links naar rechts. Zie je zowel rood als groen tegelijk, dan kom je recht op het schip af. Dat is de gevaarlijkste situatie. Zie je alleen wit: je kijkt op het achterschip, het schip vaart van je weg. Twee witte lichten boven elkaar betekent een motorschip in vaart; het bovenste toplicht staat hoger op het schip.
Bijzondere lichten: wat betekenen geel, blauw en flitslichten?
Niet elk licht is standaard. Sleepboten voeren extra gele lichten achterin om het sleepverband aan te geven. Schepen met beperkte manoeuvreerbaarheid (baggeraars, kabellayers) tonen twee rode lichten boven elkaar. Een blauw flitslicht kennen we van hulpdiensten. Een rondomschijnend rood licht geeft aan dat een schip niet onder commando is. Elk van deze combinaties vertelt andere schepen hoe ze moeten uitwijken.
