Een jachthaven: wat is dat precies, en hoe verschilt die van een gewone haven? De vraag lijkt eenvoudig, maar er zit meer achter dan een rij steigers met boten.
Wat maakt een jachthaven anders dan andere havens?
Een jachthaven is uitsluitend bestemd voor pleziervaartuigen: zeilboten, motorjachten, sloepen en kajuitzeilboten. Beroepsvaart en vrachtschepen horen er niet thuis. De haven biedt vaste of tijdelijke ligplaatsen aan steigers of langs kades, al dan niet in een beschutte kom. Toezicht wordt gehouden door een havenmeester, die ook de toewijzing van ligplaatsen regelt.
In 2006 telde Nederland al 800 jachthavens met ruim 138.000 ligplaatsen in totaal. Dat aantal is sindsdien gestegen. Nederlandse watersporters zijn actief op rivieren, meren, kanalen en het IJsselmeer, waardoor jachthavens verspreid door het hele land voorkomen, van Friesland tot Zeeland.
Seizoenligplaats of passantenplaats?
De meeste jachthavens onderscheiden twee soorten ligplaatsen. Een vaste jaarplaats of seizoenplaats geeft de schipper het recht om voor een heel jaar of het vaarseizoen (doorgaans april tot oktober) op dezelfde steiger te liggen. De kosten hangen af van de lengte en breedte van het schip, de locatie en de aanwezige voorzieningen.
Passantenplaatsen zijn bedoeld voor schippers die slechts een nacht of een paar dagen blijven. Grote jachthavens reserveren hiervoor specifieke steigers, soms met eigen incheckprocedure via de havenmeester of een digitaal systeem. In drukke perioden, zoals de zomervakantie, zijn passantenplaatsen schaars.
Welke voorzieningen biedt een jachthaven?
- Water- en elektriciteitspunten op of naast elke steiger
- Sanitaire voorzieningen (douches, toiletten)
- Winterstalling voor boten op de wal of in een overdekte loods
- Scheepswerfservices: hijskraan, slipway of botenlift
- Brandstofpunt voor benzine en diesel
- Wi-Fi, receptie en soms een havencafé of restaurant
- Wasplaats voor dekken en boten
Niet elke jachthaven biedt alles. Kleine gemeentelijke havens hebben vaak alleen water en stroom. Grotere commerciële havens of watersportcentra tellen soms honderden ligplaatsen en bieden volledige reparatie- en onderhoudsdiensten, botenverhuur en watersportlessen.
Eigendom en beheer: wie runt een jachthaven?
Jachthavens zijn in handen van gemeenten, watersportverenigingen of particuliere ondernemers. Gemeentelijke havens zijn vaak historisch gegroeid in stads- of dorpscentra. Verenigingshavens zijn eigendom van een watersportclub en bieden leden een goedkopere ligplaats. Commerciële jachthavens richten zich op een breed publiek en investeren in uitgebreide faciliteiten.
Milieueisen worden strenger. De DCMR Milieudienst Rijnmond inspecteert jachthavens in de regio Rotterdam op afvalverwerking, olieopvang en de kwaliteit van het havenwateroppervlak. Moderne jachthavens plaatsen olie-afvangputten en gescheiden afvalcontainers om aan regelgeving te voldoen.
