Ga naar inhoud
Scheepstypen

Wat is een LNG-tanker

Vloeibaar aardgas op zee: techniek, afmetingen en de rol van LNG in de energietransitie

Door Kapitein Hendrik de Vries · Oud-kapitein grote handelsvaart 4 min lezen
Groot LNG-tanker met bolvormige Moss-tanks vaart door een zeevaarroute bij zonsopgang

Aardgas neemt in gasvorm enorm veel ruimte in. Door het te koelen tot min 162 graden Celsius krimpt het volume tot een zeshonderdste. Dat maakt transport over oceanen per schip rendabel. Een LNG-tanker is een zeeschip speciaal gebouwd om dit extreem koude, vloeibare aardgas (Liquefied Natural Gas) veilig te vervoeren.

Hoe houdt een LNG-tanker het gas vloeibaar?

De tanks aan boord zijn geconstrueerd met dubbele wanden en dikke isolatielagen, vergelijkbaar met een thermosfles op industriële schaal. Het gas wordt niet actief gekoeld tijdens de reis. Wel verdampt er een kleine hoeveelheid, de zogenoemde boil-off. Moderne schepen leiden dit verdampte gas naar de hoofdmotor: de stoomturbine of dual-fuel motor verbrandt het als brandstof. Daarmee daalt zowel het brandstofverbruik als de emissie.

Typen LNG-tanks: Moss versus membraantank

Er bestaan twee dominante tankontwerpen. Bij het Moss-systeem zitten bolvormige tanks bovenop het schip, deels zichtbaar boven het dek. Die bollen zijn een herkenbaar handelsmerk van veel oudere LNG-tankers. Het membraansysteem gebruikt rechthoekige tanks die volledig in de romp zijn geïntegreerd, waardoor het schip meer lading in minder volume vervoert. Vanaf de jaren negentig is het membraanontwerp de standaard geworden voor nieuwbouw.

Hoe groot is een LNG-tanker?

Een standaard LNG-carrier heeft een capaciteit van circa 140.000 kubieke meter. De grootste klasse ter wereld is de Q-Max, ontwikkeld door Qatar voor de export van zijn enorme aardgasreserves. Een Q-Max is 345 meter lang, 53,8 meter breed en heeft een capaciteit van 266.000 kubieke meter. Ter vergelijking: een gangbaar zwembad bevat circa 2.500 kubieke meter, zodat één Q-Max meer dan honderd olympische zwembaden vullen kan.

De iets kleinere Q-Flex heeft een capaciteit van 165.000 tot 216.000 kubieke meter. Van deze klasse zijn 31 schepen in dienst. Beide klassen zijn te groot voor de meeste LNG-terminals wereldwijd en zijn vrijwel uitsluitend actief op routes van Qatar naar Azië en Europa.

LNG als scheepsbrandstof

LNG-tankers vervoeren niet alleen lading voor energiecentrales en industrieën aan wal. LNG wint ook terrein als brandstof voor andere schepen: containerschepen, ferries en cruiseschepen rijden steeds vaker op LNG om te voldoen aan de IMO-zwavelnormen die in 2020 van kracht werden. Rotterdam is binnen Europa een van de grootste LNG-bunkerlocaties. Bunkerlichters laden LNG over van de terminal naar het bunkeraftapstation naast het schip.

Veelgestelde vragen

LNG (Liquefied Natural Gas) is aardgas, voornamelijk methaan, gekoeld tot min 162 graden. LPG (Liquefied Petroleum Gas) is een mengsel van propaan en butaan en wordt al vloeibaar bij kamertemperatuur onder druk. LPG-tankers hebben druktanks; LNG-tankers hebben geïsoleerde cryogene tanks.

LNG is brandbaar maar explosief in gas vorm alleen bij een mengsel van 5 tot 15 procent met lucht. In vloeibare toestand brandt het niet. De grootste risico's bij een incident zijn onderkoeling (cryogene verbrandingen), niet een explosie. De veiligheidsnormen voor LNG-tankers zijn de strengste binnen de tankvaart en worden geregeld door het IGC-code van de IMO.

De wereldvloot telt meer dan 700 LNG-carriers (peiljaar 2024). Door de sterke groei van LNG-export, met name vanuit Qatar, Australië en de VS, zijn er jaarlijks tientallen nieuwbouwopdrachten. Chinese scheepswerven als CSSC nemen een groot deel van de orderportefeuille voor hun rekening.

Dat verschilt per route. Van Qatar naar Japan is de vaartijd circa 20 dagen; van de VS (Sabine Pass) naar Nederland of Engeland duurt het 10 tot 14 dagen. LNG-tankers varen doorgaans 19 tot 21 knopen.

Ja. De Maasvlakte-terminals van Gate terminal (Gasunie en Vopak) zijn bereikbaar voor schepen tot circa 217.000 kubieke meter. Q-Max-schepen zijn te groot voor Rotterdam en lossen elders, bijvoorbeeld in Zeebrugge of specialistische diepe terminals.

Qatar is via zijn staatsbedrijf QatarEnergy de grootste eigenaar van LNG-carriers ter wereld. In 2022 gaf Qatar een order van 100 nieuwe LNG-tankers ter waarde van circa 30 miljard dollar. Griekse en Japanse rederijen zijn de grootste externe beheerders van LNG-vloten.

Bronnen

Lees ook