Iemand die overweegt de koopvaardij in te gaan, stelt vroeg of laat dezelfde vraag: wat levert het op? Het antwoord is minder eenvoudig dan bij een kantoorbaan. Salaris in de scheepvaart hangt af van rang, scheepstype, vaargebied en werkgever. De spreiding is groot: een beginnend matroos verdient soms net boven het minimumloon, terwijl een ervaren kapitein op een LNG-tanker ver boven de tienduizend euro bruto per maand kan zitten.
Begrijp de salarisbandbreedte per rang
De zeescheepvaart kent een duidelijke hiërarchie die direct in het salaris zichtbaar is. Matrozen en bootsmannen vormen de dekbemanning en verdienen doorgaans tussen de 2.350 en 3.200 euro bruto per maand, afhankelijk van anciënniteit en scheepvaartbedrijf.
Scheepsofficieren beginnen hoger. Een derde stuurman of vierde machinist met een vers STCW-brevet verdient gemiddeld rond de 2.500 tot 3.500 euro bruto per maand. Dat loopt op naarmate de rang stijgt. Een eerste stuurman of hoofdwerktuigkundige zit doorgaans tussen de 4.000 en 6.000 euro. Kapiteins verdienen tussen de 4.150 en 7.500 euro, en op gespecialiseerde schepen zoals olietankers of LNG-carriers kan dat oplopen tot 15.000 euro of meer per maand.
- Matroos/bootsman: €2.350 tot €3.200 bruto per maand
- Derde/vierde officier (stuurman of machinist): €2.500 tot €3.500
- Tweede officier: €3.000 tot €4.500
- Eerste officier: €4.000 tot €6.000
- Kapitein (zeescheepvaart): €4.150 tot €7.500 (gespecialiseerd tot €15.000+)
Vergelijk binnenvaart en zeevaart
De binnenvaart heeft een eigen loonstructuur, vastgelegd door Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN). In de cao binnenvaart worden de lonen per functie en per schiptype geregeld. Een schipper in de binnenvaart verdient doorgaans minder dan zijn collega in de zeescheepvaart, maar werkt ook meer vanuit huis en mist de lange reizen. De loontabel van KBN (per 1 juli 2024 bijgewerkt) geeft minimumlonen per functie, variërend van circa 2.400 euro voor een matroos tot meer dan 4.500 euro voor een schipper op een duwconvooi.
In de zeevaart telt ook het vaargebied mee. Shortsea-vaarders die binnen Europa opereren verdienen vaak minder dan collega's op diepzeevaart of op schepen die 's werelds gevaarlijkste vaarwegen bevaren. Rederijen als Maersk, MSC en Stolt-Nielsen hanteren internationale cao's, maar lokale aanvullingen zijn gangbaar.
Welke factoren bepalen uw salaris als zeevarende?
Naast rang en scheepstype zijn er andere factoren die het loon bepalen. Nationaliteit speelt een rol: zeevarenden onder een goedkoop vlag (flag of convenience) verdienen gemiddeld minder dan collega's op een schip onder de Nederlandse of Noorse vlag. Vakbonden als de Nautilus International en ITF (International Transport Workers' Federation) strijden al decennia voor eerlijker lonen op schepen met internationale bemanningen.
Ervaring telt zwaar. Een eerste stuurman met vijftien jaar zeetijd en specialisaties in dynamisch positioneren of LNG-behandeling is schaarser dan een generalist, en ontvangt dat in het loonstrookje. Bovendien geldt voor veel zeevarenden een bijzondere fiscale regeling: wie minimaal 180 dagen per jaar op zee doorbrengt, kan in Nederland gebruikmaken van de zeevaartaftrek, waardoor het nettoloon merkbaar hoger uitvalt dan het brutobedrag doet vermoeden.
De combinatie van belastingvoordeel, vrije kost en inwoning aan boord, en vakantietoeslag maakt het nettosalaris van een zeevarende aanzienlijk aantrekkelijker dan een vergelijkbaar brutoloon op de wal.
